हिंदी भाषेची सक्ती ही मराठी अस्मितेवर घाला आहे, असा आरोप विजय वडेट्टीवारांनी केला आहे. या निर्णयाविरोधात त्यांनी ठाम भूमिका घेत राज्य सरकारवर जोरदार टीका केली आहे.
महाराष्ट्रात शालेय अभ्यासक्रमात हिंदी भाषेची सक्ती केल्याच्या निर्णयाने राज्यातील राजकीय आणि सामाजिक वातावरण चांगलेच तापले आहे. मराठी भाषिक जनतेच्या भावनांशी खेळ करणाऱ्या या निर्णयावर काँग्रेसने कडाडून आक्षेप घेतला आहे. पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आणि माजी मंत्री विजय वडेट्टीवार यांनी या निर्णयाविरोधात जाहीर भूमिका घेतली आहे. वडेट्टीवार यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, तिसरी भाषा म्हणून हिंदी सक्तीने लादणे म्हणजे मराठी अस्मितेवर घाला आहे.
राज्य शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद अर्थात SCERT ने राज्य शालेय अभ्यासक्रम आराखडा 2024 सादर केला आहे. त्यामध्ये इयत्ता पहिलीपासूनच मराठी आणि इंग्रजीसह हिंदीही तिसरी भाषा म्हणून सक्तीची करण्याचा प्रस्ताव आहे. या निर्णयावर काँग्रेसने तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. वडेट्टीवार यांनी या धोरणाला विरोध करताना मराठी जनतेच्या आत्मसन्मानाची गाथा पुन्हा एकदा जागवली आहे.
राज्यघटनेच्या मूल्यांवर गदा
विजय वडेट्टीवार यांनी ठामपणे सांगितले की, भारतीय राज्यघटनेने राज्यांना त्यांच्या भाषिक स्वायत्ततेचा अधिकार दिला आहे. महाराष्ट्राची मातृभाषा ही मराठी आहे. ती शिक्षण आणि प्रशासनाची मूळ भाषा आहे. अशा वेळी केंद्र सरकारकडून हिंदीची सक्ती करण्याचा प्रयत्न म्हणजे संघराज्य प्रणालीच्या मूल्यांना छेदणारा प्रकार आहे. हा फक्त भाषेचा मुद्दा नसून तो राज्यांच्या अधिकारांशी निगडित असलेला गंभीर प्रश्न आहे.
विजय वडेट्टीवार यांनी यापूर्वीही अनेकदा केंद्र सरकारच्या एकतर्फी निर्णयांवर आवाज उठवला आहे. यावेळीही त्यांनी महाराष्ट्रातील जनतेच्या मनातील अस्वस्थता आणि असंतोष ठामपणे मांडला. वडेट्टीवार यांच्या मते, ही सक्ती म्हणजे केंद्र सरकारकडून राज्यांवर दबाव टाकण्याचा प्रकार आहे आणि हे खपवून घेतले जाणार नाही.
पर्यायी तिसरी भाषा
वडेट्टीवार यांनी सुचवले की, तिसरी भाषा शिकवायची असेल, तर ती पर्यायी स्वरूपात असावी. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या आवडीने भाषा निवडण्याचा अधिकार असावा. मराठी भाषिक विद्यार्थ्यांवर हिंदीची सक्ती लादणे म्हणजे त्यांच्यावर भाषिक अन्याय करणे होय. हा निर्णय मराठी अस्मिता, संस्कृती आणि इतिहास यांचा अवमान करणारा आहे. त्याला तीव्र विरोध केला जाईल.
मराठी माणसाच्या मनातील भाषा आणि अस्मितेची नाळ ओळखून वडेट्टीवार यांनी जो पवित्रा घेतला आहे, तो तमाम मराठी जनतेला दिलासा देणारा ठरतो. त्यांनी केंद्र सरकारच्या धोरणांना दिलेला हा विरोध म्हणजे एक विचारशील आणि अस्मिताप्रेरित भूमिका आहे.
