राज्यात महापालिका निवडणुकीचा बिगुल वाजल्यानंतर निवडणुकीच्या तयारीला वेग आला आहे. अशातच आरक्षण सोडत जाहीर झाल्यानंतर अनेक जिल्ह्यांमध्ये महिलांना प्राधान्य देण्यात आले आहे.
महाराष्ट्राच्या राजकीय आखाड्यात सध्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीची धामधूम रंगत आहे. प्रभाग रचनेनंतर आरक्षण सोडतीने अनेक राजकीय दिग्गजांचे धाबे दणाणले आहे. यंदाच्या सोडतीत महिलांना प्राधान्य मिळाल्याने यवतमाळच्या राजकारणातही नवे रंग भरले आहेत. तर काही नेत्यांचे स्वप्न धुळीला मिळाले आहेत. अनुसूचित जाती आणि जमातीच्या महिलांसाठी राखीव जागांनी पुरुष नेत्यांचे मनसुबे उध्वस्त केले असून, निवडणुकीच्या रणांगणात नवा ट्विस्ट आला आहे. सोमवारी महाराष्ट्रातील 247 नगरपालिका आणि 147 नगरपंचायतींसाठी नगराध्यक्षपदाची आरक्षण सोडत जाहीर झाली. यात 33 नगरपरिषदांपैकी 17 ठिकाणी अनुसूचित जातीच्या महिलांसाठी जागा राखीव ठेवण्यात आल्या. यवतमाळ जिल्ह्यातील राजकीय चित्र पाहता, येथेही आरक्षणाने अनेकांचे गणित बिघडवले आहे.
यवतमाळ, वणी आणि दिग्रस नगरपरिषदांसाठी अनुसूचित जमाती आणि जातीच्या महिलांसाठी जागा राखीव झाल्या. तर उमरखेड आणि राळेगावसाठी खुल्या प्रवर्गातील महिलांना संधी मिळाली आहे. पांढरकवडा आणि घाटंजीमध्ये खुला प्रवर्ग आहे. तर धानकी आणि कळंबसाठी अनुसूचित जाती-जमातीच्या जागा राखीव आहेत. वणी नगर परिषदेसाठी अनुसूचित जमातीच्या महिलांसाठी आरक्षित जागा राखीव आहे. दिग्रस नगरपरिषदेसाठी देखील अनुसूचित जमातीच्या महिलांसाठी जागा राखीव आहे. नेर नगर परिषदेसाठी नागरिकांचा मागास प्रवर्ग महिलांसाठी आरक्षित जागा राखीव आहे. उमरखेड नगर परिषदेसाठी खुला प्रवर्ग महिला उमेदवारांसाठी राखीव आहे. पांढरकवडा या नगरपरिषदेसाठी खुला प्रवर्ग राखीव आहे. घाटंजी नगरपरिषदेसाठी देखील खुला प्रवर्ग राखीव आहे.
पक्षांना उमेदवारांचा शोध
धानकी नगर पंचायतसाठी अनुसूचित जातींसाठी आरक्षित जागा राखीव आहे. कळंब येथे अनुसूचित जमातींसाठी जागा राखीव आहे. मोरेगावसाठी नागरिकांचा मागास प्रवर्ग महिलांसाठी जागा राखीव आहे. झरी येथे नागरिकांचा मागास प्रवर्ग महिलांसाठी राखीव आहे. बाबुळगाव येथे खुला प्रवर्ग राखीव आहे. राळेगाव येथे खुला प्रवर्ग महिलांसाठी जागा राखीव आहे. महागाव येथे खुला प्रवर्ग राखीव करण्यात आला आहे. यवतमाळ जिल्ह्यातील अनेक नागरपरिषदांवर महिलांसाठी जागा राखीव झाल्याने पुरुष नेत्यांचे स्वप्न भंगले आहे. अनेक राजकीय धुरंधरांनी नगराध्यक्षपदासाठी जोरदार तयारी केली होती. पक्षात वजन वाढवण्यासाठी काहींनी पक्षांतर केले, तर काहींनी गावातील प्रश्नांना हात घालून मतदारांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला.
परंतु आरक्षण सोडतीने त्यांच्या सगळ्या योजना उध्वस्त केल्या. विशेषतः अनुसूचित जमातीच्या महिलांसाठी राखीव जागांमुळे अनेकांचा उत्साह मावळला आहे. राजकीय पक्षांना आता योग्य उमेदवार शोधण्यासाठी कसोटी लागणार आहे. गावातील समस्या, जनतेच्या मागण्या आणि निवेदनांचा पाऊस यामुळे राजकीय वातावरण तापले होते. पण आरक्षणाच्या या अनपेक्षित सोडतीने अनेक नेत्यांचे मनसुबे उधळले.यवतमाळच्या या निवडणुकीत आता महिलांचा डंका वाजणार आहे. पुरुषप्रधान राजकारणाला छेद देत, यंदा महिला उमेदवारांना मोठी संधी मिळाली आहे. पक्षांना आता सक्षम आणि लोकप्रिय महिला उमेदवारांचा शोध घ्यावा लागणार आहे. ही निवडणूक केवळ राजकीय लढाई नसून, सामाजिक बदलाचे एक नवे पर्व ठरणार आहे.
