महाराष्ट्रात सातत्याने शेतकरी कर्जमाफीचा मुद्दा ज्वालामुखीप्रमाणे पेटत असताना, शिवसेना उद्धव ठाकरे गटाने शेतकऱ्यांच्या हक्कासाठी महाराष्ट्रभर जोरदार आंदोलन सुरू केले आहे.
महाराष्ट्राच्या मातीत शेतकऱ्यांचे कष्ट पाण्यात वाहून गेले. अतिवृष्टीने हातातोंडाशी आलेला घास हिसकावला, पण सरकार मात्र झोपा काढत आहे, असा संतप्त आरोप शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) गटाचे आमदार नितीन देशमुख यांनी केला आहे. अकोला जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांच्या वेदनांना वाचा फोडण्यासाठी देशमुख यांच्या नेतृत्वाखाली जिल्हाधिकारी कार्यालयावर ‘हंबरडा मोर्चा’ काढण्यात आला. यावेळी त्यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर जोरदार टीकास्त्र सोडले. ‘महाराष्ट्राच्या इतिहासात पहिल्यांदा जाती-जातींमध्ये तेढ निर्माण करणारा मुख्यमंत्री जन्माला आले, ते म्हणजे देवेंद्र फडणवीस,’ असा थेट हल्ला देशमुख यांनी चढवला. सप्टेंबरच्या अतिवृष्टीने महाराष्ट्रातील 6 लाख हेक्टर शेती उद्ध्वस्त झाली. शेतकऱ्यांचे हात रिकामे झाले. पण सरकारने जाहीर केलेली मदत म्हणजे डोळ्यांना धूळफेक, असा आरोप शिवसेना गटाने केला.
हेक्टरी 50 हजार रुपये थेट आर्थिक मदत, संपूर्ण कर्जमाफी, पीक विम्याचे कठोर निकष शिथिल करणे आणि घरांचे व पशुधनाचे नुकसान भरपाई तातडीने देण्याच्या मागण्या घेऊन हा मोर्चा काढण्यात आला. “द्धव ठाकरे यांनी मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतल्यानंतर अवघ्या 15 दिवसांत शेतकऱ्यांना दोन लाखांची कर्जमाफी दिली. पण फडणवीस यांनी निवडणुकीच्या तोंडावर कर्जमुक्तीचे आश्वासन देऊनही वर्ष उलटले, तरी शेतकऱ्यांना काहीच मिळाले नाही, असे देशमुख म्हणाले. फडणवीस यांच्यावर शेतकऱ्यांची दिशाभूल केल्याचा आरोप करताना देशमुख यांनी सांगितले, फडणवीस शब्दांचा विपर्यास करतात. पत्रकार परिषदेत थातूरमातूर पॅकेज जाहीर करतात, पण स्पष्टता शून्य. कोरडवाहू शेतकऱ्यांना हेक्टरी साडेआठ हजार रुपये देण्याची घोषणा केली, पण किती हेक्टर, कोणत्या शेतकऱ्यांना, याचा खुलासा नाही.
राजकीय वादाचा विस्तार
देशमुख यांनी पुढे सवाल उपस्थित केला की, सरकार शेतकऱ्यांना सातबारा उताऱ्याच्या आधारे सरसकट मदत करणार की फक्त कागदावर घोषणा करून वेळ मारून नेणार? ही शेतकऱ्यांची फसवणूक आहे, असा घणाघात देशमुख यांनी केला. महाराष्ट्रात सध्या शेतकऱ्यांचा ओला दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणी जोर धरत आहे. संपूर्ण राज्यात शिवसेनेच्या कार्यकर्त्यांनी गावागावांत धरणे आंदोलन सुरू केले आहे. अकोला, पातूर, बाळापूर, आकोट, मूर्तिजापूर यासह अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांनी रस्त्यावर उतरून आपला रोष व्यक्त केला. जेव्हा उद्धव ठाकरे मुख्यमंत्री होते, तेव्हा शेतकऱ्यांच्या हिताला प्राधान्य मिळाले. पण फडणवीस यांनी शेतकऱ्यांना वाऱ्यावर सोडले, असे देशमुख यांनी ठणकावले. देशमुख यांनी फडणवीस यांच्यावर केवळ शेतकरीविरोधी धोरणांचाच आरोप केला नाही, तर त्यांना जाती-जातींमध्ये तेढ निर्माण करणारा मुख्यमंत्री ठरवले.
विधानसभेच्या निवडणुकीत हिंदू-मुस्लिम भेदभावाचा प्रचार केला. आता जिल्हा परिषदेच्या निवडणुकीच्या तोंडावर मराठा, ओबीसी, एसटी-एससी असा जातीय तणाव निर्माण करून मराठी माणसांमध्ये फूट पाडण्याचे काम फडणवीस करत आहेत, असा गंभीर आरोप त्यांनी केला. मुख्यमंत्र्याने जनतेचा विचार करायला हवा, पण फडणवीस जातींमध्ये भांडणे लावत आहेत. असा मुख्यमंत्री महाराष्ट्रात यापूर्वी कधी जन्माला आला नव्हता, असे देशमुख यांनी सुनावले. हंबरडा मोर्चाच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना वाचा फोडण्याचा प्रयत्न शिवसेना उद्धव ठाकरे गटाने केला आहे. आगामी जिल्हा परिषद निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर हे आंदोलन राजकीयदृष्ट्याही महत्त्वाचे मानले जात आहे. शेतकऱ्यांचा रोष आणि सरकारविरोधी असंतोष येत्या काळात निवडणुकीत कसा परिणाम करेल, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरणार आहे.
