स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या निवडणुकीची घोषणा झाल्यापासून महाराष्ट्रातील राजकारण ढवळून निघाले आहे. अशातच आरक्षण सोडतीने सर्वांचे लक्ष वेधले आहे.
महाराष्ट्राच्या राजकीय अखाड्यात सध्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकींचा जल्लोष सुरू आहे. प्रभाग रचनेनंतर आरक्षण सोडती जाहीर झाल्याने, निवडणुकीच्या मैदानात एक वेगळीच उत्सुकता निर्माण झाली आहे. आता फक्त निवडणुकीच्या तारखांची घोषणा होण्याची वाट पाहिली जात आहे. या निवडणुकींमध्ये महिलांना विशेष महत्व देण्यात आले आहे. अनेक जिल्ह्यांमध्ये महिलांसाठी मोठ्या प्रमाणात जागा आरक्षित करण्यात आल्या आहेत. ज्यामुळे अनेक राजकीय नेत्यांच्या विचारांना धक्का बसला आहे. त्यांचे ‘सत्ता स्वप्न’ धुळीला मिळाले आहेत. नवीन चेहरे मैदानात उतरण्याची शक्यता वाढली आहे. अकोला जिल्ह्यातील बाळापूर नगरपरिषदेच्या आरक्षण सोडतीनेही असेच धक्कादायक चित्र उभे केले आहे.
एकूण 12 प्रभाग असलेल्या या नगरपरिषदेसाठी सोडत जाहीर झाली असून, प्रत्येक प्रभागातील ‘अ’ आणि ‘ब’ जागांसाठी आरक्षण निश्चित करण्यात आले आहे. हे आरक्षण महिलांच्या सक्षमीकरणाकडे एक पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे. पण अनुसूचित जमातीसाठी एकही जागा आरक्षित नाही आहे. या सोडतीने राजकीय पक्षांच्या रणनीतीत बदल घडवले आहेत. उमेदवारांच्या निवडीत नवे ट्विस्ट येणार आहेत. प्रभाग क्रमांक 1 अ मध्ये जागा अनुसूचित जाती महिलांसाठी आरक्षित आहे, तर ब जागा सर्वसाधारण आहे. प्रभाग 2 अ मध्ये सर्वसाधारण महिलांसाठी आणि ब सर्वसाधारण अशी आहे. प्रभाग 3 अ जागेवर नागरिकांच्या मागास प्रवर्गातील महिलांना संधी, तर ‘ब’ सर्वसाधारण जागा निश्चित आहेत. प्रभाग 4 मध्येही अ नागरिकांच्या मागास प्रवर्ग महिलांसाठी आणि ब सर्वसाधारण आहे.
Mahayuti : लाडकीच्या ‘हिट फॉर्म्युल्या’नंतर ‘स्पाइसी’ प्लॅन कोणता?
राजकारणात महिला शक्ती
प्रभाग 5 मध्ये अ सर्वसाधारण महिलांसाठी, ब सर्वसाधारण तर प्रभाग 6 मध्ये अ अनुसूचित जातींसाठी आणि ब सर्वसाधारण महिलांसाठी अशी आहे. प्रभाग 7 अ जागेवर नागरिकांच्या मागास वर्गातील महिलांना प्राधान्य, तर ब सर्वसाधारण आहे. प्रभाग 8 मध्ये अ नागरिकांच्या मागासवर्ग प्रवर्गासाठी आणि ब सर्वसाधारण महिलांसाठी आहे. प्रभाग 9 मध्येही अ नागरिकांच्या मागासवर्ग प्रवर्ग आणि ब सर्वसाधारण महिलांसाठी आहे. प्रभाग 10 अ जागेवर नागरिकांच्या मागासवर्ग प्रवर्गातील महिलांना तर ब मध्ये सर्वसाधारण जागा आहे. प्रभाग 11 अ सर्वसाधारण महिलांसाठी आणि ब सर्वसाधारण आहे. शेवटचा प्रभाग 12 अ नागरिकांच्या मागासवर्ग प्रवर्गासाठी, ब सर्वसाधारण महिलांसाठी आणि क देखील सर्वसाधारण महिलांसाठी आहे.
महिलांसाठी एकूण जागांचा वाटा लक्षणीय आहे. ज्यामुळे बाळापूरच्या राजकारणातही महिला शक्तीचा उदय होण्याची शक्यता आहे.या आरक्षण सोडतीत अनुसूचित जमातीसाठी एकही जागा आरक्षित नसल्याने अनेकांच्या भुवया उंचावल्या आहेत. अनेक वर्षांपासून रखडलेली ही निवडणूक आता मार्गी लागल्याने, बाळापूरमध्ये राजकीय धामधूम सुरू झाली आहे. प्रत्येक पक्ष आणि अपक्ष उमेदवार आपल्या रणनीती आखत आहेत. महिलांसाठी आरक्षित जागांमुळे, पुरुष नेत्यांना मागे सरकावे लागत आहे. नव्या महिला उमेदवारांना पुढे येण्याची संधी मिळत आहे. हे बदल राजकारणातील एक सकारात्मक पाऊल आहे. पण ते अनेकांना धक्का देत आहे. यंदाच्या निवडणुकीत कोण कोणावर भारी पडेल? कोणाच्या हाती सत्ता येईल? हे सर्व काळच सांगेल.
