मराठवाड्यातील बदलत्या हवामानामुळे शेतकऱ्यांसमोर मोठे आव्हान उभे आहे. या पार्श्वभूमीवर, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पर्यावरण संवर्धन आणि ऊर्जा स्त्रोतांमध्ये परिवर्तनावर भर दिला आहे.
जगभरात वातावरणातील बदल हा चिंतेचा विषय बनला आहे. त्याचे परिणाम मराठवाड्याच्या मातीतही स्पष्टपणे जाणवत आहेत. मे महिन्यापासून सुरू झालेला पाऊस ऑक्टोबरपर्यंत थांबला नाही. सातत्याने झालेल्या अतिवृष्टीने शेतकऱ्यांचे प्रचंड नुकसान केले. पिके उद्ध्वस्त झाली. जमिनी खरडल्या गेल्या. रब्बी हंगामाचे आव्हान शेतकऱ्यांसमोर उभे आहे. या संकटाच्या पार्श्वभूमीवर, पर्यावरणाचे रक्षण आणि ऊर्जेच्या नव्या पर्यायांचा शोध हा काळाची गरज बनली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यावर ठामपणे आपले मत मांडले. जे पर्यावरण आणि शेती दोन्हींसाठी वरदान ठरेल, असा एक मार्ग काढला.
कोपरगाव येथील सहकार महर्षी शंकरराव कोल्हे सहकारी साखर कारखान्यात केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते देशातील पहिल्या कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस (सीबीजी) आणि स्प्रे ड्रायर पोटॅश ग्रॅन्युएल प्रकल्पाचे उद्घाटन झाले. हा प्रकल्प केवळ ऊर्जेच्या परिवर्तनाचा टप्पा नाही. तर हरित अर्थव्यवस्थेचा पाया आहे. साखर निर्मितीतील टाकाऊ पदार्थांचा वापर करून तयार होणारा हा बायोगॅस आणि बायोफर्टिलायझर शेतकऱ्यांसाठी नव्या संधी घेऊन आला आहे.
Sharad Pawar : शेती पाण्यात, सरकार हवेत; बळीराजा मृत्यूच्या कवेत
कचऱ्यापासून समृद्धी
सीबीजी प्रकल्प हा सर्क्युलर इकॉनॉमीचा एक उत्तम नमुना आहे. साखर कारखान्यांमधील स्पेंट वॉश, स्पेड मड आणि नेपियर ग्रास यांसारख्या सेंद्रिय कचऱ्यावर प्रक्रिया करते. त्यातून मिथेन आणि कार्बन डायऑक्साइड तयार केले जाते. यापासून शुद्धीकरण करून कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस तयार होतो. तर उप-उत्पादन म्हणून मिळणारे पोटॅश हे बायोफर्टिलायझर म्हणून शेतकऱ्यांना उपयोगी पडते. यामुळे कचरा वाया न जाता त्याचे मूल्य वाढते. शेतकऱ्यांना खतांसाठी परदेशी आयातीवर अवलंबून राहावे लागत नाही. हा प्रकल्प शेती आणि पर्यावरण यांच्यातील सुसंवादाचे प्रतीक आहे.
हा प्रकल्प दररोज 75 मेट्रिक टन सीबीजी गॅस तयार करेल. ज्यामुळे देशाचे 1 लाख 10 हजार लिटर पेट्रोल वाचेल. यामुळे परकीय चलनाची मोठी बचत होईल आणि पर्यावरणाचे रक्षणही होईल. पोटॅशच्या उत्पादनामुळे खतांची आयात कमी होईल. शेतकरी स्वयंपूर्णतेकडे वाटचाल करतील. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दूरदृष्टीने प्रेरित हा प्रकल्प नव्या प्रयोगांना चालना देण्यासाठी केंद्र सरकारच्या पाठबळाने उभा आहे. विवेक कोल्हे यांच्या नेतृत्वाखाली हा प्रकल्प अपारंपरिक ऊर्जेच्या क्षेत्रात महाराष्ट्राला अग्रेसर ठेवेल. तसेच शेतकऱ्यांना ऊर्जादाता बनवेल. ही आहे हरित भविष्याची पहिली पायरी. जी पर्यावरण आणि अर्थव्यवस्थेला नवे बळ देईल.
