मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नागपुरात सध्या पोलिस विभागात ‘लेडीज सिंघम’चा डंका जोरदार वाजत आहे. यात अग्रस्थानी ठरल्या आहेत, परिमंडळ चारच्या धडाडीच्या महिला अधिकारी.
नागपूर शहर, जे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि केंद्रीय दळणवळण मंत्री नितीन गडकरी यांचे गृहनगर म्हणून ओळखले जाते, तेथे व्हीआयपी मुव्हमेंटचा धुमाकूळ नेहमीच असतो. यामुळे सुरक्षेच्या बाबतीत पोलीस दल कधीच मागे हटत नाही. शहराला लाभलेले अनेक कुशल पोलीस अधिकारी आणि आयुक्तांनी नागपूरची सुरक्षा व्यवस्था बळकट केली आहे. मात्र, या पुरुषप्रधान क्षेत्रात महिलाही मागे नाहीत. त्यांनी आपल्या कर्तबगारीने सिद्ध केले आहे की, त्या कोणत्याही पुरुषापेक्षा कमी नाहीत. अशाच एक ‘लेडी सिंघम’ म्हणजे नागपूर झोन क्रमांक चारच्या डीसीपी रश्मिता राव. रश्मिता राव यांनी आपल्या परिमंडळ चारमध्ये नियमांचा कडक अंमल आणला आहे. गुन्हेगारांना धडा शिकवणे असो किंवा वाहतुकीचे नियम पाळणे असो, त्या कोणालाही सोडत नाहीत.
राज्यात बेधुंद वाहन चालवणारे आणि नियम तोडणारे अनेकजण असतात, पण झोन चारमध्ये असा कोणी दिसला तर रश्मिता राव त्यांना चांगलाच सबक शिकवतात. नंबर प्लेट नसलेल्या गाड्या, अतिरिक्त आवाज करणारे सायलेन्सर आणि टिंटेड ग्लास लावलेल्या वाहनांना त्या कठोर कारवाईचा सामना करावा लागतो. हे सर्व त्या स्वतःच्या शैलीत हाताळतात. वाहतुकीच्या नियमांचे पालन करण्यासाठी वाहतूक पोलीस शाखा समर्पित आहे. पण रश्मिता राव यांनी आपल्या परिक्षेत्रात हे आणखी कडक केले. त्यांनी पोलीस आयुक्त डॉ. रवींद्र सिंगल यांच्याकडून विशेष परवानगी घेऊन मोहीम सुरू केली. नंबर प्लेट नसलेल्या गाड्या, लोकांना त्रास देणारे सायलेन्सर आणि नियम मोडणाऱ्यांविरोधात त्या सतत कारवाई करतात. विशेष म्हणजे, सराईत गुन्हेगारांविरोधातही त्या कठोर भूमिका घेतात.
मराठीला दिला सन्मान
रात्री अकरा नंतर त्या स्वतः सायरन वाजवत गस्त घालतात, अनोळखी व्यक्ती दिसली की झपाटतात. यामुळे गुन्ह्यांच्या शक्यता कमी होतात आणि शहर सुरक्षित राहते. रश्मिता राव सकाळी कार्यभार सांभाळतातच, पण रात्रीही झोनमध्ये सुरक्षितता कायम राहावी म्हणून तत्पर असतात. त्या फूट पेट्रोलिंगही करतात. जणू शहराच्या प्रत्येक कोपऱ्यात त्यांचा वॉच आहे. पोलीस दलात ‘लेडी सिंघम’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या रश्मिता राव यांचे परिमंडळ चार सर्वोत्तम असल्याचे अनेकजण सांगतात. त्या स्वतः डेटा ॲनालिस्ट असल्याने माहिती गोळा करूनच कारवाई करतात. कुटुंब सांभाळून ड्युटी निभावणे हे त्यांचे वैशिष्ट्य आहे. त्यांच्या परिमंडळात ब्लॅक शीट लावून गाडी चालवणे, आवाज करणारे सायलेन्सर किंवा विदाऊट नंबर प्लेटची गाडी चालवणे हे सर्व बंद आहे. नियम मोडणाऱ्यांना त्या आपल्या अनोख्या अंदाजात सबक शिकवतात.
रश्मिता राव यांच्या कार्यक्षेत्रातील पोलीस स्टेशनमध्ये गुन्हेगारांवर कारवाईचा धडाका सुरू आहे. त्यांची टीम सकारात्मकपणे काम करते. अजनी, नंदनवन, बेलतरोडी पोलीस स्टेशन दिवसरात्र डोळ्यात तेल घालून काम करतात. कमी मनुष्यबळातही चांगली कामगिरी दाखवली आहे. त्यातूनच तीन कुख्यात गुन्हेगारांना तडीपार करण्यात आले होते. अरमान उर्फ इमराव मलिक रऊफ खान मलिक (वय 32), सुमित ऊर्फ भोला रमेश वाघमारे (वय 27) आणि रितेश भीमराव गवई (वय 36). हे गुन्हेगार शहरातून हद्दपार झाले आहेत. परिमंडळ चारच्या कार्यालयात रश्मिता राव यांनी आपल्या कार्यालयामध्येही अनोखा प्रयोग केला आहे. त्यांनी आपल्या कार्यालयासमोर मराठी भाषेचा फलक लावला. कार्यालयीन कर्मचारी आणि झोन अंतर्गत सर्व ठाणेदारांना मराठीत संभाषण करण्याचे निर्देश त्यांनी दिले आहे. यामुळे पोलीस विभाग मराठी भाषेचा वापर करणारा पहिला ठरला.
आदर्श झोनचे नेतृत्व
शासकीय आणि निमशासकीय कार्यालयांमध्ये मराठी फलक अनिवार्य करण्याचा आदेश महाराष्ट्र शासनाने ३ फेब्रुवारीला जारी केला. रश्मिता राव यांनी सर्वप्रथम याची अंमलबजावणी केली. विशेष म्हणजे, रश्मिता राव मूळच्या विशाखापट्टनम (आंध्रप्रदेश)च्या आहेत. त्यांची मातृभाषा तेलुगू आहे. अमराठी असूनही त्यांनी मराठीला प्राधान्य दिले. यापूर्वीही कार्यालयीन कामकाजात अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांशी मराठीतच संवाद साधण्यावर त्यांचा भर असतो. हे पाहता, रश्मिता राव केवळ सुरक्षेच्या बाबतीतच नाही, तर सांस्कृतिक आणि भाषिक मूल्यांच्या जपणुकीतही आघाडीवर आहेत. त्यांच्या या उपक्रमाने नागपूर पोलीस दलाला एक नवे आयाम मिळाले आहे. जणू त्या शहराच्या सुरक्षेसोबतच मराठीच्या अभिमानालाही मजबूत करत आहेत.
रश्मिता राव यांच्या नेतृत्वात झोन चार केवळ गुन्हेगारीविरोधात लढत नाही, तर नियमांचे पालन आणि भाषिक सन्मान यांचाही आदर्श घालून देतो. त्यांच्या कर्तबगारीने नागपूर शहर अधिक सुरक्षित आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या समृद्ध होत आहे. अशा अधिकाऱ्यांच्या योगदानाने शहराची प्रतिमा उजळते आणि नागरिकांना विश्वास वाटतो की, नियम आणि सुरक्षा हे दोन्ही हातात हात घालून चालतात.
