लाल माती म्हणून ओळखला जाणारा गडचिरोली जिल्हा हळूहळू माओवाद्यांच्या दहशतीपासून मुक्त होत आहे. या जिल्ह्यात माओवाद्यांचे अस्तित्व आता पूर्णतः संपुष्टात आले आहे.
गडचिरोली जिल्हा, जो कधीकाळी माओवाद्यांच्या दहशतीच्या काळोखात गर्क होता, आता एका नव्या सूर्योदयाच्या दिशेने धडपडत आहे. हा भाग, जो राज्यातील सर्वाधिक मागास म्हणून ओळखला जात असे, आज विकासाच्या वेगवान वाटेवर धावताना दिसतो आहे. माओवादविरोधी लढाईत महाराष्ट्र पोलिस आणि गृह विभागाला अभूतपूर्व यश मिळाले आहे. माओवाद्यांच्या पॉलिट ब्यूरो आणि सेंट्रल कमिटीचा प्रमुख सदस्य मल्लोजुला वेणुगोपाल राव, ज्याला सोनू किंवा भूपती म्हणून ओळखले जाते, त्याने आपल्या 60 साथीदारांसह गडचिरोली पोलिसांसमोर शस्त्रास्त्रे खाली ठेवली आहेत. हे आत्मसमर्पण माओवादी चळवळीला एक मोठा धक्का ठरत आहे, जणू काही हिंसेच्या जंगलातून शांततेचा एक नवीन पाऊस पडला आहे.
बुधवारी (15 ऑक्टोबर) आयोजित एका भव्य समारंभात भूपतीने आपली एके-54 रायफल थेट मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हाती सोपवली. त्याच्याबरोबर जवळपास 60 नक्षलवाद्यांनीही आपली शस्त्रे टाकली. हे दृश्य इतके प्रेरणादायी होते की, जणू काही दहशतीच्या साखळ्या तुटून स्वातंत्र्याची नवीन सुरुवात झाली. यावेळी मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी मार्गदर्शन करताना सांगितले की, देशात खरी समता ही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या संविधानानेच शक्य आहे. हिंसेच्या मार्गाने नव्हे, तर संवैधानिक चौकटीतूनच न्याय आणि समानता मिळू शकते, असे ते ठणकावून म्हणाले. सोमवारी रात्री उशिरा भूपती आणि त्याच्या साथीदारांनी पोलिसांसमोर आत्मसमर्पण केले. त्यानंतर मुख्यमंत्र्यांनी या सर्वांना भारतीय संविधानाची प्रत भेट देत मुख्य प्रवाहात स्वागत केले.
ट्विन्स स्ट्रॅटेजी यशस्वी
फडणवीस म्हणाले, गडचिरोलीने मागील चाळीस वर्षांपेक्षा अधिक काळ माओवादाच्या छायेत जगले. चंद्रपूर, भंडारा, गोंदिया आणि गडचिरोली हे भाग माओवादाने ग्रासले होते. विशेषतः गडचिरोली हा सीमावर्ती भाग फारच त्रस्त होता. हे या जिल्ह्याला तेलंगणा, छत्तीसगड आणि ओडिशासारख्या माओवादी प्रभावित भागांशी जोडलेले आहे. विकासापासून वंचित राहिलेल्या या भागात कोंडापल्ली सीतारामय्या यांनी पीपल्स वॉर ग्रुप सुरू केला. त्यानंतर आंध्रप्रदेश आणि गडचिरोलीत माओवाद फोफावला. स्थानिक तरुणांच्या मनात व्यवस्थेविरोधी संभ्रम निर्माण करण्यात आला. संविधानाने न्याय मिळणार नाही, जंगलातून नवीन व्यवस्था उभी करू, अशी स्वप्ने दाखवली गेली. अनेक तरुण या स्वप्नांना भुलले, हाती बंदुका घेतल्या, पण हळूहळू या स्वप्नांचा खरा चेहरा समोर आला, हिंसा आणि निराशा.
मुख्यमंत्री पुढे म्हणाले, आज भूपतीचे आत्मसमर्पण हे फार महत्त्वाचे आहे. कारण ते पॉलिट ब्यूरोचे सदस्य आहेत. 40 वर्षांपूर्वी अहेरी, सिरोंचा भागात नवीन दलम सुरू करणारे ते होते. त्यांच्या नेतृत्वात तेरीमेली, चामुर्शी, टिपागडसारखी दलम वाढली. एक मोठी सेना उभी राहिली. भूपतींनी तेलंगणा, गडचिरोली आणि छत्तीसगड भागात माओवादाचे नेतृत्व केले, प्रचंड लढा दिला. पण हे सर्व आता इतिहासजमा होत आहे. मागील दहा वर्षांत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वात ‘ट्विन्स स्ट्रॅटेजी‘ राबवली गेली. यात विकास शेवटच्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचवणे आणि हिंसाचार करणाऱ्यांसमोर दोन पर्याय. शस्त्र सोडणे किंवा पोलिस कारवाई. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी माओवाद हद्दपार करण्यासाठी बृहत् रणनीती आखली. परिणामी, देशभरात माओवादाचे उच्चाटन होत आहे. गडचिरोलीत हे बदल स्पष्ट दिसतात.
BJP : रात्रंदिवस झटणाऱ्या कार्यकर्त्यांना निवडणुकीत ‘गोल्डन तिकीट’
