नागपूर महापालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मतदार नोंदणीतील एक अनोखा गोंधळ शांतपणे डोके वर काढू लागला आहे. दिसायला साध्यासरळ वाटणाऱ्या याद्यांमागे काहीतरी महत्त्वाचे दडलेले असल्याची कुजबुज आता राजकीय वर्तुळात वाढू लागली आहे.
नागपूरच्या महापालिका निवडणुकीच्या तयारीला वेग आला आहे. मात्र मतदार नोंदणीच्या प्रक्रियेत निर्माण झालेला गोंधळ लक्ष वेधून घेत आहे. प्रभागनिहाय मतदार याद्यांचे प्रारूप प्रसिद्ध झाली आहे.
यादी आल्यानंतर अनेक ठिकाणी एकाच छायाचित्राचा वापर वेगवेगळ्या मतदारांच्या नावासमोर दिसल्याने संपूर्ण प्रक्रियेवरील विश्वासाला तडा गेला आहे. या पार्श्वभूमीवर राजकीय पक्षांनी सचित्र मतदार याद्या देण्यास महापालिका प्रशासन टाळाटाळ करीत असल्याचा आरोप पुढे आणला आहे.
प्रकाशित केलेल्या या याद्या पोर्टलवर उपलब्ध असल्या तरी त्यातील छायाचित्रांचा अभाव अधिक संशय निर्माण करणारा ठरतो. मतदार ओळख निर्माण करण्यासाठी छायाचित्रांचा समावेश महत्त्वाचा असताना कोरी जागा दिसणे हा प्रशासनातील पारदर्शकतेबाबत प्रश्न उपस्थित करणारा मुद्दा ठरतो.
काँग्रेसने यापूर्वी हरयाणा, महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील मतदार नोंदणीतील गोंधळांचे पुरावे पुढे करत मतचोरीच्या शक्यतेचा मुद्दा स्पष्ट केला होता. त्याच धर्तीवर नागपूरमध्येही गैरव्यवहार दडवण्याचा प्रयत्न सुरू असल्याचा दावा विरोधकांनी मांडला आहे.
अभावामुळे अविश्वास
काँग्रेसचे वरिष्ठ नेते प्रफुल्ल गुडधे यांनी प्रभाग क्रमांक 38 मधील तब्बल 2 हजार 500 मतदारांचे प्रभाग क्रमांक 35 मध्ये स्थानांतर केल्याची माहिती दिली. या प्रक्रियेत नियमांचे पालन न झाल्याने निवडणूक व्यवस्थेवर अविश्वास वाढल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
छायाचित्र नसलेल्या याद्या उपलब्ध करून मतदारांची खरी ओळख अस्पष्ट ठेवण्याचा प्रयत्न होत असल्याची भावना पक्षांमध्ये निर्माण झाली आहे. ही बाब निवडणुकीच्या निष्पक्षतेवर छाया टाकणारी ठरते.
दुसरीकडे भाजपचे माजी नगरसेवक अविनाश ठाकरे यांनी राज्य निवडणूक आयोगाने याद्या पोर्टलवर उपलब्ध करून दिलेल्या असल्या तरी प्रत्यक्ष कुणालाही हार्ड कॉपी स्वरूपात याद्या देण्यात आलेल्या नसल्याचे सांगितले.
पोर्टलवरील याद्यांमध्ये छायाचित्रे असण्याची कोणतीही तरतूद नसल्याचे त्यांनी नमूद केले. त्यामुळे राजकीय पक्षांना आवश्यक असलेली तपशीलवार आणि सचित्र माहिती मिळणे कठीण झाले आहे.
महापालिकेचे सहाय्यक आयुक्त निर्भय जैन यांनी मात्र स्पष्ट केले की प्रत्येक झोन कार्यालयाकडे उपलब्ध हार्ड कॉपीमध्ये आवश्यक छायाचित्रे देण्यात आलेली आहेत. पोर्टलवरील मर्यादा आणि हार्ड कॉपीतील उपलब्धता या दोन्हींच्या तुलनेत प्रशासनाची भूमिका वेगळी आहे.
या विसंगतीमुळे निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकतेबद्दल शंका निर्माण होत आहेत. नागपूर महापालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मतदार यादीतील या विसंगतीने शहराच्या राजकीय वातावरणात चर्चेला अधिक चालना दिली आहे.
