भारताच्या सांस्कृतिक वैभवात आणि सामाजिक सामंजस्यात डॉ. मोहन भागवत यांनी एक प्रेरणादायी दृष्टिकोन मांडला. विविधतेतून उमटलेली एकता आणि सहजीवनाची शिकवण संघाच्या शतकपूर्तीच्या प्रवासाला नवीन दिशा देते.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे (आरएसएस) सरसंघचालक डॉ. मोहन भागवत यांनी भारताच्या सांस्कृतिक वैभवाचा आणि सामाजिक सामंजस्याचा एक प्रेरणादायी दृष्टिकोन मांडला. त्यांनी विविधतेला भारताच्या एकतेचा सशक्त पाया मानत, एकरूपतेची आवश्यकता नाकारली. भारताचा डीएनए गेल्या 40 हजार वर्षांपासून एकच आहे, असे सांगत त्यांनी आपल्या सांस्कृतिक वारशाची गौरवगाथा उलगडली. सहजीवन आणि परस्पर आदर ही आपली जीवनपद्धती आहे, असे ठामपणे प्रतिपादन करत त्यांनी भारताच्या सांस्कृतिक एकतेचे सूत्र मांडले. विज्ञान भवन येथे आयोजित ‘संघाच्या शंभर वर्षांच्या प्रवासाची नवीन क्षितिजे’ या तीनदिवसीय व्याख्यानमालेच्या पहिल्या दिवशी त्यांनी हे विचार व्यक्त केले. या मंचावरून त्यांनी भारताला विश्वगुरू बनवण्याच्या संघाच्या संकल्पाला नवी दिशा दिली.
हिंदूत्वाचा अर्थ उलगडताना डॉ. भागवत यांनी सांगितले की, हिंदू असणे म्हणजे स्वतःचा मार्ग स्वीकारताना इतरांचा सन्मान करणे. संघर्ष नव्हे तर समन्वय साधणे. स्वातंत्र्याच्या 75 वर्षांनंतरही भारताला जागतिक स्तरावर अपेक्षित स्थान मिळालेले नाही. याकडे लक्ष वेधत त्यांनी समाज परिवर्तनाची गरज स्पष्ट केली. सरकार आणि राजकीय पक्ष सहकार्य करतील. परंतु खरा बदल समाजाच्या सामूहिक इच्छाशक्तीतूनच घडेल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. भारताच्या सांस्कृतिक आणि वैचारिक समृद्धीचा जागर करत त्यांनी देशाला नव्या उंचीवर नेण्याचा संकल्प व्यक्त केला.
सामंजस्याचा सांस्कृतिक मंत्र
डॉ. भागवत यांनी हिंदूत्वाला एक सर्वसमावेशक जीवनदर्शन म्हणून मांडले. हिंदूत्व म्हणजे केवळ धार्मिक ओळख नव्हे, तर सहिष्णुता, स्वीकार आणि विविधतेतून बहरणारी एकता. भारताच्या सामायिक परंपरांनी या देशाला एकसंध ठेवले आहे, असे सांगत त्यांनी विविधतेच्या सौंदर्याला स्पष्ट केले. आपल्या पूर्वजांनी दिलेल्या परंपरा भेद निर्माण करत नाहीत. त्या सर्वांना एका सांस्कृतिक सूत्रात बांधतात, असे त्यांनी नमूद केले. एकता ही एकरूपतेतून नव्हे, तर विविधतेतील सामंजस्यातून निर्माण होते, हा त्यांचा संदेश समाजाला नवी दिशा देणारा ठरला.
भारताला विश्वगुरू बनवण्याचे संघाचे स्वप्न साकार करण्यासाठी सामाजिक बदल अटळ आहे, असे डॉ. भागवत यांनी ठासून सांगितले. देशाच्या प्रगतीसाठी एकट्या सरकारवर अवलंबून राहता येणार नाही. समाजातील प्रत्येक व्यक्तीने आपली जबाबदारी स्वीकारावी, असे आवाहन त्यांनी केले. भारताने आता जगाला वैचारिक आणि सांस्कृतिक दिशा देण्याची वेळ आली आहे, असे सांगत त्यांनी सामाजिक प्रगतीचा मार्ग सुचवला. संघाच्या शतकपूर्तीच्या निमित्ताने हा दृष्टिकोन अधिक गतिमान करण्याचा संकल्प त्यांनी व्यक्त केला.
Yashomati Thakur : ट्रम्प सरकारची आर्थिक ब्लॅकमेलिंग भारताला पडणार महाग
जागतिक संनाद
विज्ञान भवनातील या वैचारिक मंथनाला योगगुरू बाबा रामदेव, जेडीयू नेते केसी त्यागी, केंद्रीय मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया, अनुप्रिया पटेल आणि अभिनेत्री तसेच खासदार कंगना राणावत यांच्यासह अनेक दिग्गजांनी उपस्थिती लावली. विशेष म्हणजे, अनेक देशांचे राजनयिक प्रतिनिधीही या कार्यक्रमात सहभागी झाले. ज्यामुळे संघाची जागतिक स्तरावरील वैचारिक ओळख आणि संवादक्षमता स्पष्ट झाली. हा उपक्रम भारताच्या सांस्कृतिक प्रभावाचा आणि वैश्विक संवादाचा एक चमकदार अध्याय ठरला.
संघाच्या शतकपूर्तीच्या या टप्प्यावर डॉ. भागवत यांनी भारताच्या भविष्याचा आणि त्यात स्वयंसेवकांच्या भूमिकेचा एक प्रेरणादायी आराखडा मांडला. भारताला विश्वगुरू बनवण्यासाठी सामाजिक एकता, सांस्कृतिक समृद्धी आणि सर्वसमावेशक दृष्टिकोन आवश्यक आहे. हा कार्यक्रम केवळ संघाच्या गौरवशाली इतिहासाचा उत्सव नव्हता, तर भारताच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी एक प्रबळ आवाहन होता. विविधतेत एकता शोधणारा हा संदेश भारताच्या सांस्कृतिक आत्म्याचा सच्चा आविष्कार आहे.
