नागपूर मनपा आयुक्त डॉ. अभिजीत चौधरी यांनी दिव्यांग बांधवांच्या हक्क आणि सशक्तीकरणासाठी ठोस पावले उचलली आहेत. त्यांच्या पुढाकाराने यूडीआयडी कार्ड प्रक्रियेला नवा वेग मिळणार आहे.
नागपूर महानगरपालिकेने आपल्या सामाजिक बांधिलकीचा परिचय देत शहरातील दिव्यांग बांधवांसाठी एक महत्त्वाकांक्षी पाऊल उचलले आहे. मनपाच्या आरोग्य विभागाने एप्रिल ते जून 2025 या कालावधीत सखोल सर्वेक्षण करून दिव्यांग व्यक्तींचा सर्वंकष डेटा संकलित केला. या सर्वेक्षणाचा विस्तृत अहवाल गुरुवारी महानगरपालिका आयुक्त डॉ. अभिजीत चौधरी यांना सादर करण्यात आला. या अहवालाने शहरातील दिव्यांगांच्या परिस्थितीवर प्रकाश टाकला आहे. त्यांच्या कल्याणासाठी प्रशासनाला नवीन दिशा दाखवली आहे. आयुक्तांनी या अहवालाच्या आधारे तातडीने कृती करण्याचे निर्देश दिले. ज्यामुळे प्रत्येक पात्र व्यक्तीला आवश्यक सुविधा मिळण्याचा मार्ग मोकळा होणार आहे.
सर्वेक्षणासाठी मनपाने आपल्या आशा कार्यकर्त्यांना विशेष प्रशिक्षण दिले. त्यांनी शहरातील 5 लाख 20 हजार 360 घरांमध्ये भेटी देऊन 92 हजार दिव्यांग व्यक्तींची नोंद केली. यात 21 प्रकारच्या दिव्यांगत्वाची ओळख पटवली गेली. या सर्वेक्षणाने केवळ आकडेवारीच नाही, तर दिव्यांगांच्या मूलभूत गरजा आणि त्यांच्यासमोरील आव्हाने यांचेही चित्रण केले. अहवालातून असे समोर आले की, 14 हजार 916 जणांकडे आधार कार्ड नाही, तर 70 हजार 884 संभाव्य व्यक्तींकडे यूडीआयडी कार्ड नाही. यामुळे अनेकजण मतदार ओळखपत्र, बँक खाते आणि सरकारी योजनांच्या लाभापासून वंचित आहेत.
Political Drama : नेपाळमधील अराजकतेची लाट, भारतावरही परिणाम होणार?
कार्यकर्त्यांचा अमूल्य सहभाग
आशा कार्यकर्त्यांनी या सर्वेक्षणात मोलाची भूमिका बजावली. प्रत्येक घरात जाऊन त्यांनी सखोल माहिती गोळा केली आणि दिव्यांग व्यक्तींच्या वैयक्तिक गरजांचा बारकाईने अभ्यास केला. त्यांच्या या अथक परिश्रमामुळे प्रशासनाला शहरातील दिव्यांगांचा अचूक डेटा मिळाला. जो भविष्यातील धोरणांसाठी आधारस्तंभ ठरेल. यूडीआयडी कार्ड हे दिव्यांग व्यक्तींसाठी सशक्तीकरणाचे महत्त्वाचे साधन आहे. हे कार्ड त्यांना शिक्षण, रोजगार आणि सरकारी योजनांचा लाभ मिळवण्यासाठी अनिवार्य आहे.
आयुक्त डॉ. चौधरी यांनी 70 हजार 884 व्यक्तींसाठी यूडीआयडी कार्ड तयार करण्यासाठी तात्काळ मानक कार्यप्रणाली (एसओपी) आखण्याचे निर्देश दिले. ज्यामुळे त्यांचे जीवनमान उंचावण्यास मदत होईल. नागपूर महानगरपालिकेचा हा उपक्रम शहराला सर्वसमावेशक आणि संवेदनशील समाजाच्या दिशेने घेऊन जाणारा आहे. या सर्वेक्षणाने उघड झालेल्या तथ्यांमुळे प्रशासनाला योग्य धोरणे आखण्यासाठी दिशा मिळाली आहे. नागपूर आता केवळ प्रगतीचे प्रतीक नसून, प्रत्येक व्यक्तीला समान संधी देण्याचा संदेश देणारे शहर बनत आहे.
