चंद्रपूरच्या कोळसा खाणीतील काळाबाजार आणि अपूर्ण पुनर्वसनाविरोधात ग्रामस्थांनी आवाज उठवला आहे. या लढ्यात प्रतिभा धानोरकर अग्रभागी उभ्या राहून न्याय, पारदर्शकता आणि सामाजिक हक्कांची बाजू घेत आहेत.
चंद्रपूरच्या कोळसा खाणीच्या वादग्रस्त परिसरात प्रतिभा धानोरकर यांची सक्रिय भूमिका उमटली आहे. ऑरो इन्फ्रा प्रायव्हेट लिमिटेड कंपनीने गावांच्या पुनर्वसनापूर्वीच उत्खनन सुरू करून तीन लाख मेट्रिक टन कोळसा खुल्या बाजारात विकला, असा खळबळजनक आरोप त्यांनी केला. भद्रावती तालुक्यातील बेल्लोरा, टाकळी आणि जेना गावांच्या ग्रामस्थांसाठी ही लढाई न्यायाची आहे. धानोरकर यांनी कंपनीवर दबाव टाकत पुनर्वसनासाठी शंभर कोटींची रक्कम जमा करण्याची मागणी केली. ज्यामुळे प्रकल्पग्रस्तांच्या हक्कांसाठी एक नवीन पर्व सुरू झाले. या वादातून उदयास आलेली तीव्रता ग्रामीण विकासाच्या मूलभूत प्रश्नांना स्पर्श करते. जिथे आर्थिक हित आणि सामाजिक न्याय यांचा संघर्ष दिसून येतो.
प्रतिभा धानोरकर यांच्या नेतृत्वाखाली जिल्हाधिकारी कार्यालयात झालेल्या बैठकीने हा मुद्दा आणखी तापसतो. कंपनीने 936 हेक्टर जमीन भाडेपट्ट्यावर घेतली, यापैकी 70.43 हेक्टर ताब्यात घेऊन उत्खनन सुरू केले, पण उर्वरित 839.83 हेक्टर खासगी आणि 25.74 हेक्टर शासकीय जमीन अद्याप अधिग्रहित झालेली नाही. बेल्लोरा गावाच्या पुनर्वसनासाठी ठरवलेले 26 लाख रुपये प्रतिएकर मोबदला ग्रामस्थांना मान्य नाही, तर धानोरकर यांनी 30 लाख रुपयांचा ठाम आग्रह धरला. त्यांच्या मध्यस्थीने अकृषक जमिनीसाठी दुप्पट मोबदला आणि घरांसाठी 23 ऐवजी 26 लाख रुपये निश्चित झाले. पण ग्रामस्थांच्या 30 लाखांच्या मागणीमुळे विवाद चिघळला. तसेच, कंपनीने बंद केलेला भंगाराम मंदिराचा रस्ता पूर्ववत करण्याची मागणीही त्यांनी पुढाकार घेतली.
Maharashtra : महायुतीने हे काय केलं, राज्याला कर्जात बुडवलं?
पुनर्वसनाचा कायदा मोडला
प्रतिभा धानोरकर यांनी कंपनीच्या अवैध उत्खननावर कठोर टीका करत प्रकल्पग्रस्तांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यावर भर दिला. बेल्लोरा गाव शेजारी असल्याने त्याचे पुनर्वसन अपरिहार्य आहे. पण कंपनीची 26 लाखांपेक्षा जास्त मोबदला देण्यास नकार देणारी भूमिका ग्रामस्थांना त्रासदायक ठरली. धानोरकर यांनी 80 ते 100 एकर जमिनीची विक्री न झाल्याशिवाय मंदिर हटवू देणार नाही, अशी ठाम भूमिका घेतली. योग्य करारानुसारच जमीन आणि घरे देण्याच्या ग्रामस्थांच्या निर्णयाला त्यांनी बळ दिले. ज्यामुळे कंपनीवर दबाव वाढला.
Shiv Sena : मीना ठाकरेंच्या पुतळ्याची विटंबना; मुनगंटीवार, वडेट्टीवार संतापले
बैठकीत प्रकल्पग्रस्तांनी कंपनी अधिकाऱ्यांचा खोटारडेपणा पुराव्यासह उघड केला, तर धानोरकर यांच्या उपस्थितीत माजी सभापती प्रवीण ठेंगणे यांच्यावरही आरोप झाले. ठेंगणे यांना रस्ता बांधण्यासाठी तीन कोटींचे कंत्राट मिळाल्याचा दावा झाला. ज्यामुळे नेत्यांचे कंत्राटदार होण्याचे वास्तव समोर आले. धानोरकर यांनी या उघडकीकरणाला चालना देत ग्रामस्थांच्या एकजुटीला प्रोत्साहन दिले, ज्यामुळे प्रकल्पाच्या पारदर्शकतेसाठी नवीन वळण मिळाले.
