नागपूरच्या दीक्षाभूमीपासून सुरू झालेली संविधान सत्याग्रह पदयात्रा सेवाग्राम येथे यशस्वीरीत्या संपन्न झाली. या पदयात्रेत काँग्रेस नेत्यांनी संघावर तीव्र हल्लाबोल करत संविधान व गांधी विचार स्वीकारण्याची हाक दिली.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या शतकमहोत्सवी वर्षात आणि राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या जयंतीच्या पवित्र सायंकाळी, सेवाग्रामच्या मातीने एका सत्याग्रहाला साक्ष दिली. दीक्षाभूमीपासून सुरू झालेली संविधान सत्याग्रह पदयात्रा येथे यशस्वीपणे संपन्न झाली. या यात्रेच्या नेतृत्वाखाली महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे अध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या वैचारिक दिशेवर तीव्र प्रहार करत संविधान आणि गांधी विचारांचा स्वीकार करण्याचे आवाहन केले. या सत्याग्रहाच्या माध्यमातून त्यांनी देशाच्या एकतेसाठी आणि समतेच्या मूल्यांसाठी अखंड लढ्याचा निर्धार व्यक्त केला.
प्रसंगी तुषार गांधी, माजी न्यायमूर्ती बी. जी. कोळसे पाटील, प्रो. जगमोहन, माजी मंत्री सुनिल केदार, खासदार डॉ. कल्याण काळे, खासदार गोवाल पाडवी, चारुलता टोकस, उदय भान, शिवराज मोरे यांसारख्या मान्यवरांनी हजेरी लावली. हर्षवर्धन सपकाळ यांनी आपल्या ओजस्वी भाषणात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कथित दुटप्पी भूमिकेवर प्रकाश टाकला. त्यांनी सांगितले की, संघाने गेल्या शतकभरात समाजात भ्रम आणि द्वेष पसरवण्याचे कार्य केले आहे. या सत्याग्रहाच्या माध्यमातून संविधानाच्या रक्षणासाठी आणि गांधींच्या अहिंसक तत्त्वांचा प्रसार करण्यासाठी काँग्रेसचा संकल्प अधिक दृढ झाला आहे.
Ramnath Kovind : समाजातील विविधतेला एक धाग्यात गुंफणारा संघाचा प्रयत्न
गांधींवरील अपप्रचाराचा पर्दाफाश
हर्षवर्धन सपकाळ यांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघावर देशाच्या फाळणीचे खापर महात्मा गांधींवर फोडण्याचा आणि भगतसिंह यांच्या फाशीप्रकरणी गांधींना बदनाम करण्याचा आरोप केला. त्यांनी स्पष्ट केले की, गांधींनी भगतसिंह यांच्या फाशीला विरोध करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले होते. हे सत्य प्रो. जगमोहन यांनी उघड केले आहे. सपकाळ यांनी संघाच्या वैचारिक पराभवावर बोट ठेवले. त्यांनी सांगितले की, ज्या गांधींना बदनाम करण्यात संघाने आयुष्य वेचले. त्याच गांधींना अभिवादन करण्याची वेळ संघावर आली आहे.
Vijay Wadettiwar : मोदींच्या नेतृत्वाखाली जगातील सर्वाधिक कर्जबाजारी देश
संविधान सत्याग्रह यात्रेच्या समारोपात सपकाळ यांनी ठणकावले की, रेशीम बागेकडे संविधानाची प्रत घेऊन जाणाऱ्या युवक काँग्रेसच्या कार्यकर्त्यांना अटक झाली, तरी हा लढा थांबणार नाही. आम्ही पुन्हा संविधानाची प्रत घेऊन संघाच्या दारात जाऊ. 30 जानेवारीला महिला कार्यकर्त्या जातील. 14 एप्रिलला पुन्हा प्रयत्न होईल, असा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला. विधिमंडळ पक्षनेते विजय वडेट्टीवार यांनीही संविधानाच्या रक्षणाचे महत्त्व स्पष्ट करत सरकारच्या द्वेषपूर्ण धोरणांवर टीका केली. यात्रेपूर्वी स्वातंत्र्य सैनिक जी. जी. पारीख यांना प्रार्थना सभेत आदरांजली अर्पण करण्यात आली. सपकाळ यांनी पारीख यांच्या सामाजिक समतेच्या कार्याला प्रेरणादायी ठरवला. त्यांचा आदर्श पुढे नेण्याचा संकल्प व्यक्त केला.
