महाराष्ट्राच्या राजकीय आखाड्यात स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकींची तयारी जोरात सुरू असून आरक्षण सोडतीने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे.
महाराष्ट्राच्या राजकीय पटलावर सध्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकींचा धुमधडाका सुरू आहे. प्रभाग रचना आणि आरक्षण सोडतीने सर्वांच्या मनात उत्सुकता निर्माण झाली आहे. प्रत्येक पक्षाने कंबर कसली असून, रणनीती आखण्यात व्यस्त आहे. अशातच गडचिरोली जिल्ह्यातील बारा पंचायत समित्यांच्या सभापती पदांसाठी आरक्षण सोडत जाहीर झाली आहे. हा जिल्हा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा पालक जिल्हा म्हणून ओळखला जातो. फडणवीस हे गडचिरोलीचे पालकमंत्री आहेत. आता त्यांच्या पालक जिल्ह्यात सभापती पदावर नागरिकांच्या मागास प्रवर्गाचा (ओबीसी) बोलबाला असणार आहे. हे चित्र पाहता, निवडणुकीला एक नवीन रंगत आली आहे.
आरक्षण सोडतीने जिल्ह्यातील राजकीय वातावरण तापले आहे. आदिवासीबहुल क्षेत्राबाहेरील पाचपैकी गडचिरोली, देसाईगंज आणि आरमोरी या तीन पंचायत समित्यांचे सभापती पद ओबीसीसाठी राखीव निघाले आहेत. मुलचेरा हे अनुसूचित जाती (एससी) महिलांसाठी, तर चामोर्शी अनुसूचित जमाती (एसटी) महिलांसाठी आरक्षित आहे. उर्वरित सात पंचायत समित्या एसटी प्रवर्गासाठी राखीव आहेत. ज्यात अनेक ठिकाणी महिलांचा वाटा मोठा आहे. हे आरक्षण जणू काही सामाजिक न्यायाच्या रंगरंगोटीने सजलेले आहे. जिथे प्रत्येक प्रवर्गाला आपली जागा मिळत आहे. राजकीय खेळाडू आपल्या पत्त्यांची जुळवाजुळव करत आहेत.
Amravati : शेतकऱ्यांच्या हाकेला नवनीत राणांची साथ; थेट मुख्यमंत्र्यांना फोन
नव्या नेतृत्वाची झलक
जिल्हाधिकारी अविश्यांत पंडा यांनी उपजिल्हाधिकारी तथा जिल्हा निवडणूक अधिकारी राहुल जाधव यांना या सोडतीसाठी प्राधिकृत केले होते. जाधव यांनी जिल्हा नियोजन सभागृहात सभा घेतली. यावेळी अनुसूचित क्षेत्रातील सात आणि अनुसूचित क्षेत्राबाहेरील पाच पंचायत समित्यांचे सभापती पद चक्रानुक्रमानुसार आरक्षित करण्यात आले. हे प्रक्रिया इतकी पारदर्शक आणि रोमांचक होती की, उपस्थितांच्या चेहऱ्यावर उत्सुकतेची लहर दिसत होती. जणू काही लॉटरीचे निकाल जाहीर होत असावेत आणि प्रत्येकजण आपल्या लॉटारीसाठी प्रार्थना करत असावा. आरक्षणाचे तपशील पाहता, कोरची येथे अनुसूचित जमाती (महिला), कुरखेडा येथे अनुसूचित जमाती, धानोरा येथे अनुसूचित जमाती अशी जागा आहे.
एटापल्ली येथे अनुसूचित जमाती (महिला), भामरागड येथे अनुसूचित जमाती, अहेरी येथे अनुसूचित जमाती (महिला) अशा जागा आहेत. सिरोंचा येथे अनुसूचित जमाती (महिला) असे आहे. तर गडचिरोली येथे नागरिकांच्या मागास प्रवर्ग (महिला), चामोर्शी अनुसूचित जमाती (महिला), मुलचेरा अनुसूचित जाती (महिला) अशा आहेत. देसाईगंज येथे नागरिकांच्या मागास प्रवर्ग आणि आरमोरी येथे नागरिकांचा मागास प्रवर्ग असे आरक्षण निश्चित झाले आहे. हे आरक्षण जणू काही सामाजिक न्यायाच्या कॅनव्हासवर रंगवलेले चित्र आहे. जिथे आदिवासी, ओबीसी, एससी आणि महिलांना समान संधी मिळत आहे.
गडचिरोलीसारख्या आदिवासीबहुल जिल्ह्यात हे बदल घडवणारे आहेत. या आरक्षणात महिलांचा वाटा उल्लेखनीय आहे. अनेक पंचायत समित्यांमध्ये सभापती पद महिलांसाठी राखीव आहे, जसे की कोरची, एटापल्ली, अहेरी, सिरोंचा, गडचिरोली, चामोर्शी आणि मुलचेरा. हे पाहता, जिल्ह्यात महिलांचा राजकीय बोलबाला वाढणार आहे.
