मध्य नागपूर विधानसभा मतदारसंघ, शहराच्या हृदयातील जुन्या वस्त्यांचा गड, राजकीय रंगमंचावर चुरशीचा सामना सादर करतो. येथे भाजप आणि काँग्रेस समान संधींसह मतांचा जुगार खेळत आहेत.
नागपूर शहराच्या हृदयस्थानी वसलेला मध्य नागपूर विधानसभा मतदारसंघ हा जुन्या आणि दाटीवाटीच्या वस्त्यांचा समृद्ध वारसा जपणारा आहे. या मतदारसंघात महानगरपालिकेचे सहा प्रभाग आहेत. 22 नगरसेवकांपैकी 15 भाजपच्या ताब्यात तर सात काँग्रेसच्या झोळीत आहेत. यंदाच्या विधानसभा निवडणुकीत या मतदारसंघात भाजप आणि काँग्रेस यांच्यातील लढाई अत्यंत रंगतदार आणि चुरशीची ठरणार आहे. दोन्ही पक्षांना समान संधी असलेला हा मतदारसंघ राजकीय रणनीती आणि सामाजिक समीकरणांचा अनोखा संगम आहे.
या मतदारसंघात जातीय ध्रुवीकरणाचे स्पष्ट चित्र दिसते. ज्याचा फायदा गेल्या काही निवडणुकींमध्ये भाजपला मिळाला आहे. 2017 मधील महापालिका निवडणुकीतही भाजपने काँग्रेसला मागे टाकत अधिक नगरसेवक निवडून आणले. 2024 मध्ये भाजपचे प्रवीण दटके यांनी काँग्रेसचे बंटी शेळके यांच्यावर 11 हजार 516 मतांनी विजय मिळवला. दटके यांना 90 हजार 560 मते मिळाली, तर शेळके यांना 78 हजार 928 मतांवर समाधान मानावे लागले. विशेष म्हणजे, अपक्ष म्हणून लढलेले रमेश पुणेकर, जे आता काँग्रेसमध्ये आहेत. त्यांनी 23 हजार 302 मते घेतली. 2019 वर्षाच्या तुलनेत 2024 मध्ये मतदानाची टक्केवारी वाढली आणि भाजपच्या विजयाचे अंतरही लक्षणीयरीत्या विस्तारले.
Maharashtra Police : बाळाचे पाणावलेले डोळे, खाकीही अस्वस्थ पण..
प्रभागांचा राजकीय नकाशा
मध्य नागपूरातील सहा प्रभाग (8, 17, 18, 19, 20, 22) या मतदारसंघाच्या राजकीय गणिताला आकार देतात. प्रभाग 8 मध्ये मोमीनपुरा आणि आजूबाजूच्या वस्त्यांचा समावेश आहे. येथील चारही नगरसेवक काँग्रेसचे आहेत. प्रभाग 17 मधील काही भाग दक्षिण-पश्चिम नागपूर मतदारसंघात येतो. जिथे रामबाग, इमामवाडा, उंटखाना यांसारख्या वस्त्या आहेत. या प्रभागात सात बुथ आहेत. येथील राजकीय प्रभाव काँग्रेस आणि भाजप यांच्यात विभागला गेला आहे.
प्रभाग 18 मध्ये महाल परिसर येतो, जिथे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे मुख्यालय आहे. येथे तीन नगरसेवक भाजपचे तर एक काँग्रेसचा आहे. प्रभाग 19 मध्ये भाजपचे चारही नगरसेवक आहेत, तर प्रभाग 20 मधील गोळीबार चौक आणि बांगलादेश परिसरात तीन भाजप आणि एक काँग्रेस नगरसेवक आहे. प्रभाग 22 मध्ये जुनी मंगळवारी, इतवारी, शहीद चौक यांचा समावेश आहे, जिथे सर्व नगरसेवक भाजपचे आहेत. परंतु काही वस्त्या पूर्व नागपूर मतदारसंघात येतात. या मतदारसंघातील राजकीय लढाई सामाजिक आणि ऐतिहासिक परस्परसंबंधांनी रंगलेली आहे. जिथे प्रत्येक मताचा रंग आणि प्रत्येक प्रभागाचा नाद निवडणुकीच्या रंगमंचावर नवा अध्याय रचेल.
